Voor aflatoxine bestaat geen guidance value maar een wettelijk maximum. En het risico schuift naar het noorden.
Aflatoxine is de uitzondering in het voerrecht: het staat niet in een aanbeveling maar in bijlage I van Richtlijn 2002/32/EG. De reden is de toxicologie. Aflatoxine B1 is een genotoxisch carcinogeen, waarvoor geen veilige drempel is vast te stellen. De Europese wetgever koos daarom voor een bindend maximum in plaats van een guidance value.
| Toepassing | Maximum |
|---|---|
| Voergrondstoffen | 0,02 |
| Aanvullend en volledig voer, algemeen | 0,01 |
| Melkvee en kalveren, melkschapen en lammeren, melkgeiten en geitenlammeren, biggen, jong pluimvee | 0,005 |
| Runderen, schapen, geiten, varkens en pluimvee buiten de bovenstaande groepen | 0,02 |
De waarde van 0,005 mg/kg voor melkvee is de strengste voernorm in de hele lijst, omdat aflatoxine M1 in melk terechtkomt.
Aflatoxine werd lang beschouwd als een probleem van import uit warme klimaten. De surveycijfers laten een ander beeld zien: in de eerste helft van 2026 was 3% van de monsters uit Noord-Europa positief, tegen 34% in Zuid-Europa. Droogte en hitte in het groeiseizoen, gevolgd door vochtige omstandigheden bij de oogst, zijn de bekende triggers. Een jaar als 2024, met aflatoxineproblemen in maïs uit de Balkan, laat zien dat het risico niet aan de buitengrens stopt.
Voor levensmiddelen geldt voor granen en graanproducten 2,0 µg/kg aflatoxine B1 en 4,0 µg/kg voor het totaal. Maïs en rijst die eerst worden gesorteerd of fysisch behandeld, mogen 5,0 respectievelijk 10,0 µg/kg bevatten, op voorwaarde dat ze niet voor de eindverbruiker zijn bestemd en dat de partij na behandeling aan de eindnorm voldoet.
Aflatoxine is bij uitstek ongelijk verdeeld. Een paar beschimmelde korrels kunnen een partij boven de norm tillen, terwijl het gemiddelde laag lijkt. De ROSA AFQ-tests meten aflatoxine vanaf 5 µg/kg, met een bereik van 5 tot 30 µg/kg in de eerste verdunning en 20 tot 100 µg/kg in de tweede; de WET-varianten lopen tot 300 µg/kg. De FAST-variant geeft in drie minuten resultaat in maïs, de WET-varianten in vijf minuten met water als oplosmiddel.
De conclusie is dezelfde als bij andere toxinen, maar met meer nadruk: de analyse is zelden het probleem. Een partij die met één greep uit een vrachtwagen wordt beoordeeld, krijgt een getal dat niets zegt over de 30 ton erachter. Bij aflatoxine is dat geen theoretisch risico, maar de meest voorkomende reden dat een afkeur niet standhoudt.
<a href="/nl/kennisbank">Naar de kennisbank</a>
<a href="/nl/normen">Naar de normen</a>