Levensmiddelen en diervoeding hebben eigen grenswaarden, eigen categorieën en per 2027 een nieuwe voernorm. Zo lees je ze naast elkaar.
Een partij tarwe van 1.000 µg/kg DON voldoet als onbewerkt graan voor de levensmiddelenketen. Dezelfde partij mag als voergrondstof naar 8 mg/kg, en vanaf 1 juli 2027 naar 4 mg/kg. Voor varkensvoer geldt 0,9 mg/kg, straks 0,7. Vier getallen voor één partij, en geen daarvan is fout.
Verordening (EU) 2023/915 vervangt sinds 2023 de oude verontreinigingenverordening. Sectie 1 van bijlage I bevat de mycotoxinen, met per productcategorie een maximumgehalte. Voor granen zijn vier begrippen doorslaggevend: onbewerkt graan bestemd voor eerste verwerking, producten voor de eindverbruiker, maalfracties en de categorie bakkerij en ontbijtgranen.
Eerste verwerking is elke fysische of thermische behandeling behalve drogen; reinigen en kleursorteren gelden niet als eerste verwerking zolang de korrel intact blijft. Producten die ten minste 80% graan bevatten, vallen onder de graanregels. Voor somparameters — aflatoxines, fumonisinen en T-2/HT-2 — geldt de ondergrensbenadering: waarden onder de bepaalbaarheidsgrens tellen als nul.
| Categorie | DON | ZEN | T-2/HT-2 | OTA | AFB1 |
|---|---|---|---|---|---|
| Onbewerkt graan, algemeen | 1 000 | 100 | 50 | 5,0 | 2,0 |
| Onbewerkte durumtarwe en maïs | 1 500 | 350 (maïs) | 100 | 5,0 | 2,0 |
| Onbewerkte haver met kaf | 1 750 | 100 | 1 250 | 5,0 | 2,0 |
| Graan voor de eindverbruiker | 750 | 75 | 20 | 3,0 | 2,0 |
| Maalfracties, niet-maïs | 600 | 75 | 20 | 3,0 | 2,0 |
| Bakkerij, snacks, ontbijtgranen | 400 | 50 | 20 | 2,0 | 2,0 |
Aflatoxine B1 kent daarnaast 5,0 µg/kg voor maïs en rijst die vóór de eindmarkt worden gesorteerd of fysisch behandeld, met 10,0 µg/kg voor totaal aflatoxine.
In voer is alleen aflatoxine B1 bindend vastgelegd, in bijlage I van Richtlijn 2002/32/EG: 0,02 mg/kg voor voergrondstoffen, 0,01 mg/kg voor mengvoer en 0,005 mg/kg voor melkvee, kalveren, melkschapen, melkgeiten, biggen en jong pluimvee. Voor DON, zearalenon, ochratoxine A, fumonisine en T-2/HT-2 gelden oriëntatiewaarden uit Aanbeveling 2006/576/EG. Die zijn niet bindend, maar een overschrijding maakt het voer niet automatisch veilig: artikel 15 van Verordening (EG) 178/2002 verbiedt onveilig voer, en artikel 4 van Verordening (EG) 767/2009 eist deugdelijk voer.
| Toxine | Voergrondstof | Mengvoer | Vanaf 1 juli 2027 |
|---|---|---|---|
| Aflatoxine B1 | 0,02 | 0,01 (0,005 melkvee) | Ongewijzigd |
| DON | 8 (maïs 12) | 5 (varkens 0,9) | 4 (maïs 8); varkens 0,7 |
| Zearalenon | 2 (maïs 3) | 0,5 rund; 0,1 big | 1 (maïs 2); rund 0,5; big 0,1 |
| Ochratoxine A | 0,25 | 0,05 varkens; 0,1 pluimvee | 0,05; varkens 0,01 |
| Fumonisine | 60 (maïs) | 5 paarden; 50 herkauwers | 20 maïs; 40 maïsproducten |
| T-2/HT-2 | alleen katten 0,05 | geen | 0,2 granen; 1,5 haver |
De rechterkolom volgt Aanbeveling (EU) 2026/1801. Voor maïs, sorghum, soja en zonnebloem geldt de nieuwe waarde vanaf 1 oktober 2027.
Het verschil zit in de beschermde groep. Voedselnormen beschermen de consument en gelden voor het product zoals het op de markt komt. Voernormen beschermen het dier en verschillen per soort, omdat een varken nu eenmaal gevoeliger is voor DON dan een koe. Een partij tarwe met 1.200 µg/kg DON is daarmee juridisch in orde voor de meelindustrie, maar ongeschikt als grondstof voor varkensvoer.
Aanbeveling (EU) 2026/1801 vervangt per 1 juli 2027 zowel 2006/576/EG als de oude T-2/HT-2-aanbeveling. De wijziging is de grootste in twintig jaar. De voergrondstofwaarde voor DON in granen gaat van 8 naar 4 mg/kg, die voor ochratoxine A van 0,25 naar 0,05 mg/kg, en voor fumonisine in maïs van 60 naar 20 mg/kg graan en 40 mg/kg maïsproducten. T-2/HT-2 krijgt voor het eerst voerwaarden, met 1,5 mg/kg voor haver met kaf. Nieuw is ook de verwachting dat leveranciers van voergrondstoffen hun afnemers voldoende informatie over mycotoxinegehalten geven.
<a href="/nl/kennisbank">Naar de kennisbank</a>
<a href="/nl/normen">Naar de normen</a>